Bài 18. Đô thị hóa

BÀI 18. ĐÔ TH HÓA

I-Đặc điểm đô thị hóa ở nước ta.
( Trình bài đặc điểm đô thị hóa nước ta?)
1-Quá trình đô thị hóa ở nước ta diễn ra chậm chạp, trình độ đô thị hóa thấp.
- Thế kỷ thứ III trước CN xuất hiện đô thị đầu tiên, thành Cổ Loa.
- Thế kỷ XI: Thăng Long, Phú Xuân, Hội An. Đà Nẵng, Phố Hiến ở thế kỷ XVI, XVIII.
Đầu tk XX: Hà Nội, Hải phòng, Nam Định.
- Năm 1954 -> 1975 theo 2 hướng :
+ Miền Nam: đô thị hóa là dồn dân phục vụ chiến tranh của chính quyền Sài Gòn.
+Miền Bắc : thời kì đầu đô thị hóa phát triển do công nghiệp hóa, thời kì sau chậm lại do chiến tranh chống Mĩ.
-Từ 1975 - nay: Quá trình đô thị hóa  chuyển biến khá tích cực, nhưng cơ sở hạ tầng vẫn còn ở mức thấp.
2-Tỉ lệ dân thành thị tăng.
Tỉ lệ dân thành thị tăng, nhưng còn thấp so với các nước trong khu vực (2005 - 26,9%)
3-Phân bố đô thị không đồng đều giữa các vùng.
Cả nước có 689 đô thị, chủ yếu tập trung nhiều ở TDMN Bắc Bộ, ĐBSH, ĐBSCL.
II-Mạng lưới đô thị ở nước ta.
 Mạng lưới đô thị phân thành 6 loại (loại đặc biệt, loại 1,2,3,4,5).
- Năm 2004, nước ta có : 5 TP trực thuộc Trung ương, 2 đô thị loại đặc biệt: Hà Nội và Tp Hồ Chí Minh.
III-Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế - xã hội. 
( Phân tích những ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa nước ta đối với phát triển KT- XH?)
* Tích cực:
- Tác động mạnh tới quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
- Các đô thị hóa ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển KT-XH của các địa phương, các vùng trong nước.
- Các thành phố, thị xã là: thị trường tiêu thụ sản phẩm, sử dụng  lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật,
- Cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại=> có sức hút đối với đầu tư nước ngoài.
Có khả năng tạo ra nhiều việc làm và tăng  thu nhập cho người lao động.
*Hạn chế: cần khắc phục như: ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự xã hội, việc làm…
----------/----------
Câu hỏi.
1.Dựa vào Átlat xác định 2 đô thị đặc biệt,3 đô thị loại 1,5 đô thị loại 2,3,4 và quy mô dân số các loại đô thị trên.(Átlat trang 15)
2.Nhận xét phân bố đô thị ở TDMN Bắc Bộ và ĐBSH.(Átlat trang 15)

_______________________

1/ Trình bày đặc điểm đô thị hóa ở nước ta?
* Quá trình đô thị hóa ở nước ta diễn ra chậm chạp, trình độ đô thị hóa thấp:
+ Từ thế kỷ III trước Công nguyên và trong suốt thời kỳ phong kiến, ở nước ta mới hình thành một số đô thị quy mô nhìn chung còn nhỏ như: Phú Xuân, Hội An, Đà Nẵng, Phố Hiến…
+ Thời Pháp thuộc, công nghiệp hóa chưa phát triển. Đến những năm 30 của thế kỷ XX mới có một số đô thị lớn được hình thành như: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định …
+ Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến năm 1954, quá trình đô thị hóa diễn ra chậm, các đô thị không có sự thay đổi nhiều.
+ Từ 1954 đến 1975, đô thị phát triển theo hai xu hướng khác nhau: ở miền Nam, chính quyền Sài Gòn đã dùng “ đô thị hóa” như một biện pháp để dồn dân phục vụ chiến tranh, từ năm 1965 đến năm 1972, các đô thị bị chiến tranh phá hoại, quá trình đô thị hóa chững lại.
+ Từ năm 1975 đến nay, quá trình đô thị hóa có chuyển biến khá mạnh, đô thị được mở rộng và phát triển nhanh hơn, đặc biệt là các đô thị lớn. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng của các đô thị (hệ thống giao thông, điện, nước, các công trình phúc lợi xã hội) vẫn còn ở mức độ thấp so với các nước trong khu vực và thế giới.
* Tỷ lệ dân thành thị tăng:
+ Năm 1990 dân số thành thị ở nước ta mới chỉ đạt 19,5% thì đến năm 2005 con số này đã tăng lên 26,9%.
+ Tuy nhiên, tỷ lệ dân thành thị còn thấp so với các nước trong khu vực.
* Phân bố đô thị không đồng đều giữa các vùng:
+ Trung du miền núi Bắc Bộ nước ta có số lượng đô thị lớn nhất nước ta, tuy nhiên ở đây chủ yếu là các đô thị vừa và nhỏ, số đô thị lớn thứ 2 và thứ 3 cả nước là các vùng đồng bằng (ĐBSH và ĐBSCL).
+ Đông Nam Bộ là vùng có quy mô đô thị lớn nhất nước ta.

2/ Phân tích những ảnh hưởng của quá trình đô thị hóa ở nước ta đối với phát triển kinh tế- xã hội.
+ Các đô thị có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển kinh tế- xã hội của các địa phương, các vùng trong nước. Năm 2005 khu vực đô thị đóng góp 70,4% GDP cả nước, 84% GDP công nghiệp – xây dựng, 87% GDP dịch vụ và 80% ngân sách nhà nước.
+ Các thành thị, thị xã là các thị trường tiêu thụ sản phẩm hàng hóa lớn và đa dạng, là nơi sử dụng đông đảo lực lượng lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật; có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, có sức hút đối với đầu tư trong nước và ngoài nước, tạo ra động lực cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.
+ Các đô thị có khả năng tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động.
Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa cũng nảy sinh những hậu quả cần phải có kế hoạch khắc phục như: vấn đề ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự xã hội…
>